PRZERAMOWANIE I TRANSFORMACJA ZNACZENIA

Człowiek zawsze poszukiwał znaczeń. Rzeczy zdarzają się, lecz dopóki nie nadamy im znaczeń, nie odniesiemy ich do reszty naszego życia i nie ocenimy ich możliwych konsekwencji, nie są one jeszcze dla nas ważne. Uczymy się, co rzeczy znaczą, z naszej kultury i z indywidualnego wychowania. Dla starożytnych ludzi fenomeny astronomiczne miały wielkie znaczenie, komety były zapowiedzią zmian, relacje pomiędzy gwiazdami i planetami wpływały na ludzkie życie. Dziś naukowcy nie postrzegają zaćmień słońca i pojawienia się komet jako wydarzeń o cha­rakterze osobistym. Dostrzegają w nich piękno i potwierdzenie praw, które dla wszechświata wcześniej sformułowali.

Co może znaczyć pogoda burzowa? Złe wieści, jeśli wyszedłeś bez parasola. Dobre, jeśli jesteś farmerem, którego pracy zagroziła długo­trwała susza. Złe wieści, jeśli zaplanowałeś przyjęcie na świeżym po­wietrzu. Dobre, jeśli twój ulubiony zespół sportowy jest bliski porażki i mecz został odwołany. Znaczenie każdego wydarzenia zależy od ram, w jakich je umieszczamy. Jeśli zmienisz ramy, zmienisz znaczenie. Gdy zmienisz znaczenie, to samo stanie się z reakcjami i zachowaniami. Zdol­ność do dokonywania zmiany ram daje nam większą wolność i wybór.

Pewna dobrze nam znana osoba miała wypadek i boleśnie stłukła sobie kolana. Oznaczało to niemożność gry w squasha, którego bardzo lubiła. Po konsultacjach u wielu lekarzy i fizykoterapeutów, które po­zwoliły jej zrozumieć, jak pracują mięśnie i wiązadła kolanowe, przeramowała wydarzenie z ograniczającego na takie, które może być oka­zją. Na szczęście, pomoc chirurga nie była potrzebna. Osoba ta przy­gotowała sobie odpowiedni program ćwiczeń i po sześciu miesiącach jej kolana stały się mocniejsze niż przedtem; sama też była zdrowsza i sprawniejsza. Poprawiła swoją nawykową postawę, co poprzednio doprowadziło do osłabienia kolan. Nawet w squasha grała lepiej. Po­tłuczenie kolan okazało się bardzo użyteczne. Nieszczęście to sprawa punktu widzenia.

Metafory to narzędzia przeramowania. Wypowiadają one jakby prze­słanie: ?To mogłoby znaczyć, że…” Bajki są pięknymi przykładami
przeramowania. Co wydawało się nieszczęściem, okazało się szczęśliwe. Brzydkie kaczątko to młody łabędź. Klątwa jest w rzeczywistości za­maskowanym błogosławieństwem. Żaba może być księciem. Jeśli nato­miast wszystko, czego dotkniesz, zamieni się w złoto, znajdziesz się w wielkich tarapatach.

Wynalazcy dokonują przeramowania. Dobrze znany jest przykład człowieka, którego budziło w nocy kłucie ostrego końca zardzewiałej sprężyny sterczącej z jego starego materaca. Jaki można było zrobić użytek z takiej sprężyny? Zmienił ją w stylową podstawkę do jajek i założył firmę, wykorzystując ten pomysł.

Żarty również są przeramowaniami. Prawie wszystkie zaczynają się od przedstawienia wydarzeń w pewnych ramach, a potem nagle drastycznie je zmieniają. Żarty biorą jakieś wydarzenie lub przedmiot i nagle lokują je w zupełnie innym kontekście lub nadają mu inne znaczenie.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.