WZROKOWE WSKAZÓWKI SYSTEMU REPREZENTACJI

Z łatwością możemy poznać, czy dana osoba myśli obrazami, dźwiękami, czy odczuciami. Gdy myśli w określony sposób, w jej ciele następują widoczne zmiany. Sposób, w jaki myślimy, oddziałuje na nasze ciało, a sposób, w jaki używamy naszego ciała, wpływa na sposób myślenia.

Jaka jest pierwsza rzecz, którą spostrzegasz po przekroczeniu progu swego domu?

Aby odpowiedzieć na to pytanie, prawdopodobnie spojrzałeś w górę i na lewo. W górę i na lewo ? tak właśnie większość praworęcznych ludzi przypomina sobie obrazy.

Teraz uświadom sobie, jakie doznanie wywołuje dotyk aksamitu trzymanego przy skórze.

W tym przypadku najprawdopodobniej spojrzałeś w dół i na prawo, co dla większości ludzi jest sposobem uzyskiwania kontaktu ze swymi wrażeniami dotykowymi.

Poruszamy oczami w różnych kierunkach, zależnie od sposobu, w jaki myślimy. Badania neurologiczne pokazują, że ruchy oczu, za­równo boczne, jak i wertykalne, są związane z aktywizacją różnych części mózgu. Ruchy te w literaturze neurologicznej nazywa się rucha­mi bocznymi oczu (LEM). W NLP nazwano je wzrokowymi wska­zówkami systemu reprezentacji, ponieważ dostarczają nam sygnałów umożliwiających rozpoznanie sposobów, jakimi ludzie zdobywają in­formacje. Istnieje pewne wrodzone powiązanie neurologiczne pomię­dzy ruchami oczu a systemami reprezentacji, funkcjonujące wedle tego samego wzorca na całym świecie (z wyjątkiem regionu Basków w Hi­szpanii).

Gdy wizualizujesz coś ze swej przeszłości, twoje oczy zwracają się ku górze i na lewo. Gdy tworzysz obraz ze słów lub starasz się wyobrazić sobie coś, czego nigdy nie widziałeś, twoje oczy kierują się ku górze i na prawo. Dla dźwięków przypominanych poruszają się w poprzek na lewo, a dla konstruowanych w poprzek na prawo. Gdy przywołujesz uczucia, oczy zazwyczaj opadają na prawo. Gdy mówisz do siebie, opadają na lewo. Zwrócenie oczu przed siebie, patrzenie w bezkresną dal, również sugeruje wizualizację.

Większość praworęcznych osób odpowiada wzorcom przedstawio­nym na diagramie. Mogą one być odwrócone dla osób leworęcznych, które będą patrzeć na prawo dla obrazów i dźwięków przypominanych i na lewo dla konstruowanych. Wzrokowe wskazówki systemu repre­zentacji pozostają jednak stałe dla danej osoby, nawet jeśli zaprzecza ona temu modelowi. Na przykład, leworęczna osoba może patrzeć w dół na lewo w przypadku kontaktu z uczuciami i w dół na prawo, gdy prowadzi dialog wewnętrzny. Tym niemniej będzie robić to konsekwen­tnie, bez przypadkowego mieszania sygnałów. Oczywiście zawsze ist­nieją wyjątki ? patrz więc uważnie, zanim zastosujesz powyższe ogól­ne zasady do kogokolwiek. Rozwiązaniem nie jest generalizacja, lecz konkretny, znajdujący się przed tobą człowiek.

Chociaż możliwe jest świadome poruszanie oczami w dowolnym kierunku podczas myślenia, zastosowanie danego systemu reprezentacji jest znacznie łatwiejsze, gdy dopuszczamy odpowiednie, naturalne ruchy oczu. Są to sposoby precyzyjnego dostrojenia mózgu do myślenia okre­ślonego typu. Jeśli chcesz przypomnieć sobie coś, co widziałeś poprze­dniego dnia, najodpowiedniej będzie popatrzeć w górę i na lewo albo skierować wzrok przed siebie. Trudno jest wspominać obrazy, gdy pa­trzymy w dół.

Zazwyczaj nie jesteśmy świadomi ruchów bocznych, jakie wykonują nasze oczy, i nie ma powodu, dla którego byśmy mieli być, ale ?patrze­nie” na tego typu informacje w pewnych sytuacjach może być bardzo użyteczną umiejętnością. Wskazówki te umożliwiają nam identyfikację sposobu, w jaki myśli druga osoba i dlatego też ważna część treningu NLP dotyczy właśnie rozpoznawania tych sygnałów. Jedną z metod jest zadawanie różnego rodzaju pytań i śledzenie ruchu oczu, a nie odpo­wiedzi. Jeśli zapytam na przykład ?Jaki kolor ma dywan w twoim po­koju?”, bez względu na kolor musisz najpierw wyobrazić sobie sam pokój.

Możesz spróbować wykonać wraz z przyjacielem następujące ćwi­czenie. Siądźcie razem w spokojnym miejscu. Zadawaj mu pytania, obserwując ruchy jego oczu. Jeśli chcesz, możesz je sobie notować. Poproś go, by przez chwilę utrzymywał w sobie odpowiedź lub by skinął głową, gdy ją znajdzie. Gdy skończysz, zamieńcie się miejsca­mi i zadaniami. Celem tego ćwiczenia nie jest udowodnienie czegokol­wiek ani złapanie kogoś na czymś, lecz zaspokojenie ciekawości, jak myślimy.

Pytania, na które odpowiedzi zawsze związane są ze wspomnieniami wizualnymi:

Jaki kolor mają drzwi wejściowe twojego domu? Co widzisz po drodze do najbliższego sklepu? Jak wyglądają cętki na futrze tygrysa? Jak wysoki jest budynek, w którym mieszkasz? Który z twoich przyjaciół ma najdłuższe włosy?

Pytania, na które odpowiedzi wymagają tworzenia konstrukcji wi­zualnych:

Jak wyglądałby twój pokój z tapetą w różowe ciapki? Jeśli mapa wisi górą w dół, gdzie jest kierunek południowo-wschodni? Wyobraź sobie purpurowy trójkąt wewnątrz czerwonego kwadratu. Przeliteruj swoje imię od końca.

Aby spowodować wspomnienia słuchowe, mógłbyś zapytać:

Czy możesz odtworzyć w pamięci twój ulubiony utwór muzyczny? Które drzwi w twoim domu trzaskają najgłośniej? Jaki jest sygnał zajęcia w twoim telefonie?

Czy trzecia nuta w hymnie narodowym jest wyższa czy niższa od drugiej?

Czy możesz przypomnieć sobie śpiew skowronka?

Pytania powodujące konstrukcje słuchowe:

Jak głośno by się zrobiło, gdyby dziesięć osób naraz zaczęło krzyczeć?

Jak twój głos brzmiałby pod wodą?

Pomyśl o swoim ulubionym utworze odegranym dwa razy szybciej.

Jaki dźwięk wydałoby pianino strącone z dziesiątego piętra?

Jaki odgłos dawałaby piła łańcuchowa pracująca w blaszanej szopie?

Pytania wywołujące dialog wewnętrzny:

Jakiego tonu używasz, gdy mówisz sam z sobą?

Wyrecytuj po cichu wierszyk dziecięcy.

Gdy rozmawiasz z sobą w myślach, skąd dochodzi do ciebie dźwięk?

Co mówisz do siebie, gdy sprawy idą kiepsko?

Pytania wywołujące wrażenia kinestetyczne (z zapachami i smakami włącznie):

Jakie to uczucie, założyć mokre skarpetki?

Jak to jest, gdy wkładasz stopy do zimnego basenu?

Jak twoja skóra odczuwa dotyk wełny?

Która twoja ręka jest teraz cieplejsza, prawa czy lewa?

Jakie to uczucie, zanurzyć się w ciepłej, miłej kąpieli?

Jak czujesz się po dobrym posiłku?

Przypomnij sobie zapach amoniaku.

Jak smakuje łyżka bardzo słonej zupy?

Proces myślowy to to, co aktualnie zachodzi, a nie ostateczna odpo­wiedź. Nie jest nawet konieczne, aby uzyskać słowną reakcję. Pewne pytania mogą być rozważane w różny sposób. Na przykład, aby uświa­domić sobie, ile stron ma moneta pięćdziesięciogroszowa, możesz albo ją sobie zwizualizować i policzyć, albo możesz je policzyć, wyobrażając sobie, że dotykasz jej krawędzi. Jeśli zatem zadałeś pytanie, które winno wywołać wizualizację, a oczy danej osoby sugerują co innego, jest to świadectwem elastyczności i kreatywności tej osoby. Nie musi to wcale znaczyć, że ogólny wzorzec jest błędny albo że coś jest ?nie tak” z tą osobą. W razie wątpliwości zapytaj: ?O czym myślałeś?”

Ruchy oczu następują bardzo szybko i musisz je wszystkie zaobser­wować. Obrazują one sekwencję systemów reprezentacji używanych przez osobę w odpowiedzi na twoje pytanie. Jeśli na przykład zadałeś pytanie o najgłośniej trzaskające drzwi w mieszkaniu, może ona najpierw zwizualizować każde z drzwi, odczuć w wyobraźni siebie zamykającą je i wtedy usłyszeć dźwięk. Być może będzie musiała zrobić to kilka razy, zanim udzieli odpowiedzi. Zazwyczaj ludzie, aby odpowiedzieć na pytanie, kierują się początkowo ku swemu systemowi wprowadzające­mu. Jeśli będzie to system wzrokowy, ktoś taki, w przypadku pytania o dźwięki lub uczucia, przed przywołaniem odpowiednich wrażeń będzie tworzył obrazy różnych sytuacji.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.