INNE WSKAZÓWKI SYSTEMU REPREZENTACJI

Ruchy oczu nie są jedynymi wskazówkami systemu reprezentacji, cho­ciaż prawdopodobnie są najłatwiejszymi do zaobserwowania. Jako że ciało i myśl są nierozdzielne, nasze myślenie zawsze się gdzieś ujawni ? o ile wiemy, gdzie patrzeć. W szczególności ujawnia się to w sposobie oddychania, kolorze skóry i postawie ciała.

Osoba, która myśli obrazami, generalnie będzie mówiła szybciej i na wyższym tonie niż inni. Obrazy pojawiają się w mózgu szybko i by nadążyć za nimi, trzeba równie szybko mówić. Osoba taka będzie miała płytki oddech, bardzo napięte mięśnie, szczególnie w ramionach, głowę podniesioną, a skórę bledszą niż zazwyczaj.

Osoby myślące dźwiękami oddychają równomiernie całą klatką pier­siową. Często wykonują drobne rytmiczne ruchy ciała, głos mają jasny, ekspresyjny i doniosły. Głowę trzymają prosto lub lekko pochylają, tak jak przy słuchaniu kogoś.

Osoby, które rozmawiają z sobą, często skłaniają głowę na jedną stronę, opierając ją na dłoni lub pięści. Jest to tzw. pozycja telefoniczna, gdyż przypomina mówienie do niewidzialnej słuchawki. Niektórzy lu­dzie powtarzają to, co właśnie słyszą, wraz z oddechem. Będziesz mógł zaobserwować u nich ruch warg.

Ludzi o orientacji kinestetycznej charakteryzuje głębokie oddychanie przeponą, któremu często towarzyszy relaksacja mięśni. Głowę schylają, ich głos ma niższe brzmienie, mówią zazwyczaj wolniej, z dłuższymi przerwami. Słynna rzeźba Rodina ?Myśliciel” niewątpliwie myśli kinestetycznie.

Poruszenia i gesty również wskazują, jak ktoś myśli. Wiele osób zwraca się do organów zmysłu, którego używa wewnętrznie: będą do­tykać uszu, gdy słyszą w swej głowie dźwięki, oczu, gdy właśnie coś wizualizują, lub żołądka, jeśli odczuwają coś mocno. Znaki te nie po­wiedzą ci, o czym ktoś myśli, ale jak myśli. Jest to język ciała znacznie bardziej wyrafinowany i subtelniejszy, niż się go zazwyczaj interpretuje.

Idea systemów reprezentacji jest bardzo użytecznym sposobem rozu­mienia tego, jak ludzie myślą, a odczytywanie określających je wskazówek jest bezcenną umiejętnością dla każdego, kto chce lepiej komunikować się z innymi. Dla terapeutów i nauczycieli są to umiejętności podstawowe. Terapeuci mogą rozpoznać, jak ich klienci myślą, i odkryć, jakie zmiany mogą wprowadzić. Nauczyciele mogą zbadać, które sposoby myślenia są najlepsze dla danego przedmiotu i uczyć odpowiednich umiejętności.

Istnieje wiele teorii ludzkich typów psychologicznych opartych za­równo na fizjologii, jak i na sposobach myślenia. NLP sugeruje inną możliwość. Zwyczajowe sposoby myślenia pozostawiają znaki na ciele. Te charakterystyczne postawy, gesty i modele myślenia stają się nawykowe w przypadku jednostek myślących zasadniczo w jeden, określony sposób. Innymi słowy, osoba, która mówi szybko, wysokim tonem, która oddycha dość szybko górną częścią płuc i która wykazuje napięcie w okolicy ramion, zapewne będzie kimś, kto zazwyczaj myśli obrazami. Osoba, która mówi wolno, niskim głosem i oddycha głęboko, najprawdopodob­niej w dużym stopniu opiera się na odczuciach cielesnych.

Konwersacja pomiędzy osobą myślącą wizualnie i osobą myślącą uczuciami może być doświadczeniem wybitnie frustrującym dla obu stron. Myśląca wzrokowo będzie niecierpliwie stukała stopą, podczas gdy my­śląca kinestetycznie dosłownie ?nie widzi” powodu, dla którego tamta musi się tak spieszyć. Ktokolwiek posiada możliwości dostosowania się do sposobu myślenia drugiej osoby, z pewnością uzyska lepsze rezultaty.

Trzeba jednak koniecznie pamiętać, że wszystkie te ogólne zasady muszą być sprawdzone poprzez obserwację i doświadczenie. NLP nie jest kolejnym sposobem segregowania ludzi na kategorie. Powiedzenie, że ktoś jest typem wizualnym, nie jest bardziej użyteczne, niż stwier­dzenie, że ma rude włosy. Jeżeli sprawi to, że będziesz ślepy na to, co robi tu i teraz, będzie to nawet gorsze niż bezużyteczne; stanie się innym sposobem tworzenia stereotypów.

Może być wielką pokusą kategoryzowanie siebie i innych na pod­stawie terminów systemów reprezentacji. Jeśli popełnisz ten błąd, wpad­niesz w pułapkę, która zagraża psychologii: ustalisz kategorie i przypo­rządkujesz do nich ludzi bez względu na to, czy do nich pasują czy nie. Ludzie są zawsze bogatsi niż wszelkie o nich uogólnienia. NLP dostarcza wystarczająco bogatego zestawu modeli, aby dopasować je do tego, co ludzie aktualnie robią, a nie dopasowywać ludzi do stereotypów.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.